DEVREK GEÇMİŞİ

Devrek, asırlar boyu çeşitli kavimlerin yaşadığı bir yer olup, bu günkü kasaba Türkler tarafından kurulmuştur. Devrek ilçesinin ve çevresinin eski bir yerleşim sahası oluşu buralarda yapilan kazılar ve tesadüfen rastlanan arkeolojik kalıntılar tarafından belirlenmiştir.

Çevrede yaşayan en eski kavim Etiler (Hititler)'dir. Bu uygarlığının kalıntılarına yer yer rastlanır. M.Ö. 800 yılında çevreye Frigyalılar egemen olmuştur. Yöremizin M.Ö.331'de İskender Imparatorluğunun egemenliğine girdiği ve M.Ö.280 de Pontus İmparatorlugunun sınırları içerisine geçtiği, M.O.130'da Romalıların egemenliği altına girdiği ve Romalıların M.S.395 tarihinde ikiye ayrılmasi ile Bizans İmparatorluğunun egemenliğine girdiği görülmektedir. Bu tarihlerde bölgenin ismi Pohlogonya'dir. İlk olarak Hicri 456 tarihinde Bolu ve Ereğli Havalisinin Selçuk Türkleri tarafindan fethedilmesinden sonra Devrek civarı Türklerin eline geçmiştir.

Malazgirt savaşından sonra Türk hakimiyeti devam eder. Hatta halk arasında yaşayan bir efsaneye göre Alparslan'ın Devrek'e geldiği ,bu günkü Alparslan Köyü'nde karargah kurduğu ve Bizans İmparatoru Romansla savaştığı söylenir. Ancak tarihi kayıtlar Alparslan'ın Kızılırmağı geçmediğini, gösterir. Fakat 1070'de Alparslan'ın (Büyük Selçuklu) orduları Kutalmışoğlu Süleyman Şah kumandasında sahil yolundan geçerek Sapanca ve Izmit'te Bizans orduları ile karşilaşmış olmaları bu civarda konaklamalarının mümkün olacağı varsayımını kuvvetlendirmektedir.

Zonguldak yöresinde bulunan Bizanslıların idaresindeki zayıflamadan ve kendi içindeki kargaşalardan yararlan Emir Karatekin 1084'te Ulus, Bartın ve Devrek topraklarını ele geçirmiştir. Ancak yörenin Türklerin elinde kalması uzun sürmemiştir. Gerek Büyük Selçuklular ile Anadolu Selçukluları arasındaki yönetim mücadelesinden gerekse baslamış olan Haçlı savaşları sırasında Zonguldak ve Havalisi tekrar Bizanslıların eline geçmiştir.

Hicri 726 tarihinde Bolu ve Ereğli havalisi Osmanlı Padişahlarından I. Osman Gazi'nin son devirlerinde onun silah arkadaşı olan Konuralp komutasında gönderilen ordularla tekrar Türk idaresine alınmış, II. Padişah Orhan Gazi'nin ilk devirlerinde kontrol daha da güçlenmişse de bilinmeyen bir takım nedenlerden dolayı idari hakimiyet ve idari teşkilat tam olarak kurulamamıştır. Hicri 804 tarihinde IV. Osmanlı Padişahı Yıldırım Beyazıt zamanında bu mevkii tamamen Osmanlı Türk İdaresine geçmiş ve Mülki İdare kurulmuştur.

13.Yüzyil sonralarinda Bizanslilarla iyi iliskiler içinde bulunan Cenevizliler Zonguldak yöresinde kiyi iskelelerinden ticari, amaçla yararlariirlarken kiyilarin kontrolünü ellerine almasi üzerine yöre topraklarinda Bizans hakimiyeti de son buldu. Devrek, Eflani, Bartin, Safranbolu,Ulus ve Karabük topraklari 1335 yilinda bagimsizligini elde eden Candaroglu Beyligi sinirlari içerisine girdi. Candarogullari Beyligindeki taht kavgasindan yararlanan Yildirim Beyazit ; 1392 de bu beyligi yikarak topraklarini Osmanli Idaresine aldi.1402 de Beyazit Ankara savasinda Timur'a yenilince Candarogullari Beyligi yeniden bagimsizligini kazanmis,ancak bu Beyligin Fatih Sultan Mehmet tarafindan 1461 yilinda egemenligine son verilerek, Devrek ve havalisi Osmanli egemenligine kesin olarak katilmis oldu. 18.Yüzyilda memleketin yeniden teskilatlanmasi ile Devrek ve çevresi 1831'de Kastamonu Sancak Beyliği içerisinde yer almistir. 19.Yüzyilin ortalarindan itibaren Tas Kömürü Ocaklari ile hizli bir gelisme saglayan Zonguldak ve çevresi 1876 yilinda Kastamonu Merkez Sancagina bagli iken 1877'de Bolu Sancak Beyligine baglandigi tespit edilmistir. Ayni tarihlerde Devrek Eregli Kazasinin bir nahiyesi durumuna gelmis ve 1887de ayni Sancaga bagli bir kaza olmustur. Bazi kayitlarda bu bilginin (Hamidiye nami ile III. sinif bir kaza olmasi (17 Temmuz.1887) 26 Sevval 1304 tarih ve 1988 sayili Sayi I. de Tarik Gazetesinde Padisahin emri ile Dahiliye nazirligi tarafindan III.Sinif bir kaza oldugu mealinde bildirilmistir.) şeklinde yer aldığı belirlenmiştir. Devrek, asırlar boyu çeşitli kavimlerin yaşadığı bir yer olup, bu günkü kasaba Türkler tarafından kurulmuştur. Devrek ilçesinin ve çevresinin eski bir yerleşim sahası oluşu buralarda yapilan kazılar ve tesadüfen rastlanan arkeolojik kalıntılar tarafından belirlenmiştir.

Çevrede yaşayan en eski kavim Etiler (Hititler)'dir. Bu uygarlığının kalıntılarına yer yer rastlanır. M.Ö. 800 yılında çevreye Frigyalılar egemen olmuştur. Yöremizin M.Ö.331'de İskender Imparatorluğunun egemenliğine girdiği ve M.Ö.280 de Pontus İmparatorlugunun sınırları içerisine geçtiği, M.O.130'da Romalıların egemenliği altına girdiği ve Romalıların M.S.395 tarihinde ikiye ayrılmasi ile Bizans İmparatorluğunun egemenliğine girdiği görülmektedir. Bu tarihlerde bölgenin ismi Pohlogonya'dir. İlk olarak Hicri 456 tarihinde Bolu ve Ereğli Havalisinin Selçuk Türkleri tarafindan fethedilmesinden sonra Devrek civarı Türklerin eline geçmiştir.

Malazgirt savaşından sonra Türk hakimiyeti devam eder. Hatta halk arasında yaşayan bir efsaneye göre Alparslan'ın Devrek'e geldiği ,bu günkü Alparslan Köyü'nde karargah kurduğu ve Bizans İmparatoru Romansla savaştığı söylenir. Ancak tarihi kayıtlar Alparslan'ın Kızılırmağı geçmediğini, gösterir. Fakat 1070'de Alparslan'ın (Büyük Selçuklu) orduları Kutalmışoğlu Süleyman Şah kumandasında sahil yolundan geçerek Sapanca ve Izmit'te Bizans orduları ile karşilaşmış olmaları bu civarda konaklamalarının mümkün olacağı varsayımını kuvvetlendirmektedir.

Zonguldak yöresinde bulunan Bizanslıların idaresindeki zayıflamadan ve kendi içindeki kargaşalardan yararlan Emir Karatekin 1084'te Ulus, Bartın ve Devrek topraklarını ele geçirmiştir. Ancak yörenin Türklerin elinde kalması uzun sürmemiştir. Gerek Büyük Selçuklular ile Anadolu Selçukluları arasındaki yönetim mücadelesinden gerekse baslamış olan Haçlı savaşları sırasında Zonguldak ve Havalisi tekrar Bizanslıların eline geçmiştir.

Hicri 726 tarihinde Bolu ve Ereğli havalisi Osmanlı Padişahlarından I. Osman Gazi'nin son devirlerinde onun silah arkadaşı olan Konuralp komutasında gönderilen ordularla tekrar Türk idaresine alınmış, II. Padişah Orhan Gazi'nin ilk devirlerinde kontrol daha da güçlenmişse de bilinmeyen bir takım nedenlerden dolayı idari hakimiyet ve idari teşkilat tam olarak kurulamamıştır. Hicri 804 tarihinde IV. Osmanlı Padişahı Yıldırım Beyazıt zamanında bu mevkii tamamen Osmanlı Türk İdaresine geçmiş ve Mülki İdare kurulmuştur.

13.Yüzyil sonralarinda Bizanslilarla iyi iliskiler içinde bulunan Cenevizliler Zonguldak yöresinde kiyi iskelelerinden ticari, amaçla yararlariirlarken kiyilarin kontrolünü ellerine almasi üzerine yöre topraklarinda Bizans hakimiyeti de son buldu. Devrek, Eflani, Bartin, Safranbolu,Ulus ve Karabük topraklari 1335 yilinda bagimsizligini elde eden Candaroglu Beyligi sinirlari içerisine girdi. Candarogullari Beyligindeki taht kavgasindan yararlanan Yildirim Beyazit ; 1392 de bu beyligi yikarak topraklarini Osmanli Idaresine aldi.1402 de Beyazit Ankara savasinda Timur'a yenilince Candarogullari Beyligi yeniden bagimsizligini kazanmis,ancak bu Beyligin Fatih Sultan Mehmet tarafindan 1461 yilinda egemenligine son verilerek, Devrek ve havalisi Osmanli egemenligine kesin olarak katilmis oldu. 18.Yüzyilda memleketin yeniden teskilatlanmasi ile Devrek ve çevresi 1831'de Kastamonu Sancak Beyliği içerisinde yer almistir. 19.Yüzyilin ortalarindan itibaren Tas Kömürü Ocaklari ile hizli bir gelisme saglayan Zonguldak ve çevresi 1876 yilinda Kastamonu Merkez Sancagina bagli iken 1877'de Bolu Sancak Beyligine baglandigi tespit edilmistir. Ayni tarihlerde Devrek Eregli Kazasinin bir nahiyesi durumuna gelmis ve 1887de ayni Sancaga bagli bir kaza olmustur. Bazi kayitlarda bu bilginin (Hamidiye nami ile III. sinif bir kaza olmasi (17 Temmuz.1887) 26 Sevval 1304 tarih ve 1988 sayili Sayi I. de Tarik Gazetesinde Padisahin emri ile Dahiliye nazirligi tarafindan III.Sinif bir kaza oldugu mealinde bildirilmistir.) şeklinde yer aldığı belirlenmiştir.